Trouwambtenaar voor één dag: een vriend als jullie babs

Kort samengevat: in de meeste gemeenten kan een vriend of familielid jullie huwelijk voltrekken. De gemeente benoemt diegene dan eenmalig tot buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand, in de volksmond een babs voor één dag. Reken op een aanvraag van zes weken tot vier maanden vooraf, een Verklaring Omtrent het Gedrag en leges van grofweg 100 tot 250 euro. Niet elke gemeente doet het, dus check eerst de website van de gemeente waar jullie trouwen.

De toespraak van een trouwambtenaar die jullie een half uur eerder voor het eerst zag, kan prima zijn. Maar de toespraak van je beste vriend, je zus of je vader, die jullie verhaal van binnenuit kent, is van een andere orde. Daarom kiezen steeds meer stellen voor een bekende als trouwambtenaar. Dat is officieel geregeld en heet een buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand, kortweg babs.

Wat is een babs?

Een ambtenaar van de burgerlijke stand is degene die een huwelijk of geregistreerd partnerschap rechtsgeldig voltrekt. Naast de vaste ambtenaren van de gemeente bestaan er buitengewone ambtenaren: mensen die alleen huwelijken voltrekken en verder geen gemeentetaken hebben. De vaste trouwambtenaren van de gemeente zijn meestal zelf ook babs, net als zelfstandige trouwambtenaren die je kunt inhuren.

Het goede nieuws: de meeste gemeenten kunnen ook iemand uit jullie eigen kring eenmalig tot babs benoemen, speciaal voor jullie bruiloft. Dat wordt een babs voor één dag genoemd.

Twee routes, afhankelijk van jullie gemeente

Gemeenten gaan hier verschillend mee om, dus begin bij de website van de gemeente waar jullie trouwen. Grofweg zijn er twee smaken:

• De gemeente benoemt én beëdigt jullie bekende zelf. Jullie vriend of familielid hoeft nog niets te zijn: de gemeente regelt de eenmalige benoeming, vraagt een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) en verzorgt de beëdiging. Vaak hoort daar een kort gesprek bij en stelt de gemeente een toga beschikbaar.
• De gemeente accepteert alleen een al benoemde en beëdigde babs. Sommige gemeenten benoemen zelf geen nieuwe babs voor één dag, maar laten wél iemand toe die al babs is in een andere gemeente, bijvoorbeeld een zelfstandig trouwambtenaar of een bekende die het vaker doet. Je levert dan het benoemingsbesluit en het beëdigingsbesluit aan.

Let op: bij gratis of goedkoop trouwen op de standaardmomenten van de gemeente kan er meestal geen eigen trouwambtenaar gekozen worden. Hoe dat zit, lees je in trouwen bij de gemeente.

De voorwaarden

De precieze eisen verschillen per gemeente, maar dit komt vrijwel overal terug:

• Meerderjarig en niet onder curatele.
• Een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG), aan te vragen in de woonplaats van de beoogde babs.
• Een geldig identiteitsbewijs bij de aanvraag.
• Op tijd aangevraagd: zes weken tot vier maanden voor de trouwdatum, afhankelijk van de gemeente.
• Kunnen spreken voor een groep. Geen formele eis met een diploma, maar de gemeente wil weten dat de ceremonie in goede handen is.

Zo verloopt de aanvraag

Wat kost een babs voor één dag?

De leges verschillen per gemeente. Ter indicatie, op basis van gemeentetarieven voor 2026:

Vergelijk dat met een zelfstandig trouwambtenaar, die al gauw enkele honderden euro's kost, en het valt mee. Maar het échte verschil is natuurlijk niet de prijs: het is iemand die jullie kent die de mooiste taak van de dag krijgt.

Wat doet de babs op de dag zelf?

Een babs voor één dag doet precies wat een vaste trouwambtenaar doet: de ceremonie leiden, de toespraak houden, de officiële vraag stellen, het ja-woord aanhoren en de akte laten tekenen. In veel gemeenten is daarnaast een gemeenteambtenaar aanwezig die de trouwakte meeneemt en de formaliteiten bewaakt, zodat je bekende zich volledig op de ceremonie kan richten. Hoe zo'n ceremonie is opgebouwd en hoe lang alles duurt, lees je in trouwceremonie: het verloop, de opstelling en de tijden.

Is het iets voor jullie?

Een paar eerlijke overwegingen voordat je iemand vraagt:

• Kies iemand die graag spreekt. Een uur lang een zaal vasthouden is echt iets anders dan een toost uitbrengen. Twijfel je, kijk dan naar wie welke rol krijgt op de bruiloft; een toespraak tijdens het diner is ook een ereplek.
• Het is een taak, geen gastrol. De babs is tijdens de ceremonie aan het werk en beleeft dat deel van de dag anders dan de andere gasten. Bespreek dat vooraf.
• Er is een tussenweg. In veel gemeenten mag een vriend of familielid een deel van de ceremonie doen, zoals een toespraak, terwijl de officiële ambtenaar het wettelijke deel afhandelt. Dat scheelt de aanvraag én de zenuwen.

Zo werkt het in trwn

De babs-aanvraag is typisch zo'n taak die tussen wal en schip valt: hij moet maanden vooraf, bij een andere instantie, en niemand voelt zich eigenaar. In trwn zet je hem als taak met een deadline op de tijdlijn, naast de melding voorgenomen huwelijk en het regelen van de getuigen, zodat de termijn van de gemeente je niet inhaalt.

De babs zelf geef je een plek in het draaiboek: wanneer de ceremonie begint, wie de akte tekent en wat er daarna gebeurt. Zo weet iedereen, van de babs tot de ceremoniemeester, precies wanneer ze aan zet zijn. Wat er verder in trwn zit, lees je bij trwn als online trouwplanner.

Veelgestelde vragen

Kan een vriend of familielid ons huwelijk voltrekken?

Ja, in de meeste gemeenten kan dat. De gemeente benoemt diegene dan eenmalig tot buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand (babs), vaak babs voor één dag genoemd. De persoon moet meerderjarig zijn, mag niet onder curatele staan en heeft meestal een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) nodig. Niet elke gemeente biedt de eenmalige benoeming aan, dus check eerst de website van de gemeente waar jullie trouwen.

Wat kost een babs voor één dag?

De leges verschillen per gemeente; reken grofweg op 100 tot 250 euro voor de benoeming, soms met een apart tarief wanneer er ook een beëdiging nodig is. Daar komen de kosten van de VOG bij (rond de 35 tot 42 euro). Let op: bij gratis of goedkoop trouwen op de standaardmomenten van de gemeente kan er meestal geen eigen trouwambtenaar gekozen worden.

Hoe lang van tevoren moet je een babs voor één dag aanvragen?

Houd rekening met een aanvraagtermijn van zes weken tot vier maanden voor de trouwdatum, afhankelijk van de gemeente. Gemeenten die de benoeming en beëdiging zelf regelen hanteren vaak vier maanden; gemeenten die alleen een al beëdigde babs uit een andere gemeente accepteren vaak zes weken. Begin dus ruim op tijd, zeker als de aanvraag samenvalt met de melding voorgenomen huwelijk.

Wat doet een trouwambtenaar tijdens de ceremonie?

De trouwambtenaar leidt de ceremonie: de toespraak, het stellen van de officiële vraag, het ja-woord en het tekenen van de akte. Een babs voor één dag doet precies hetzelfde, maar kent jullie persoonlijk, wat de toespraak veel persoonlijker maakt. In veel gemeenten is bij een eenmalige babs ook een gemeenteambtenaar aanwezig die de akte en de formaliteiten bewaakt.