Wat kost trouwen bij de gemeente? Leges per trouwdag

Trouwen bij de gemeente kostte in 2026 gemiddeld 498 euro doordeweeks en 978 euro op zondag. Dat verschil van bijna vijfhonderd euro zit hem in één keuze: de dag van de week. Hieronder staat wat je per moment betaalt, welke posten er nog bij komen die niemand je vertelt, en hoe de kosteloze ceremonie precies werkt.

De leges voor de huwelijksvoltrekking zijn het bedrag dat je aan de gemeente betaalt voor de ambtenaar, de zaal en de administratie. Ze staan los van alles wat je aan je feest uitgeeft en vallen daarom buiten elke leveranciersofferte. Precies daardoor is dit de post die het vaakst pas opduikt als het budget al verdeeld is.

De leges per trouwdag

Het tarief hangt in vrijwel elke gemeente af van de dag van de week en het tijdstip. Doordeweeks overdag is het goedkoopst, het weekend beduidend duurder. Landelijke gemiddelden voor 2026, voor een uitgebreide ceremonie:

Let op wat er in zo’n tarief zit. Bij de meeste gemeenten koop je een tijdvak van een half uur tot een uur, inclusief de trouwambtenaar en het gebruik van de trouwzaal. Uitloop kost geld, een tweede ambtenaar kost geld, en een ceremonie buiten de reguliere openingstijden ook. Vraag bij het reserveren expliciet hoe lang jullie tijdvak duurt: een ceremonie met drie muzikale intermezzo’s en twee sprekers past zelden in dertig minuten.

Waarom de bedragen per gemeente zo uiteenlopen

De gemiddelden hierboven verhullen een enorme spreiding. Elke gemeente stelt zijn eigen legesverordening vast en mag daarin maximaal kostendekkend rekenen, maar hoe die kosten worden toegerekend is een lokale keuze. Dezelfde zaterdagmiddag kan in de ene gemeente 500 euro kosten en in de gemeente ernaast 1.100.

Drie factoren verklaren het grootste deel van het verschil. Ten eerste de omvang: grote gemeenten met een monumentaal stadhuis en veel personeel rekenen doorgaans meer. Ten tweede de mate waarin de dure momenten de goedkope subsidiëren; sommige gemeenten houden doordeweeks bewust laag en laten zaterdag het verschil dragen. Ten derde de vraag of jullie in de gemeente wonen: een handvol gemeenten hanteert een hoger tarief voor stellen van buiten.

Dat maakt de gemeentekeuze een echte budgetknop. Je mag namelijk in heel Nederland trouwen, niet alleen in je eigen woonplaats. Trouwen jullie in een dorp verderop dat toevallig een prachtige raadzaal en de helft van het tarief heeft, dan mag dat. Wel moet je de melding voorgenomen huwelijk dan bij die gemeente doen. Meer daarover in het artikel over ondertrouw.

Kosteloos trouwen: wat je krijgt en wat niet

Gratis trouwen bestaat echt, en het is geen gunst maar een verplichting. Gemeenten met meer dan 10.000 inwoners moeten minimaal twee momenten per week aanwijzen waarop je kosteloos kunt trouwen. In de praktijk is dat vaak maandag- of dinsdagochtend rond negen uur, in een spreekkamer of kleine trouwzaal van het gemeentehuis.

Wat je krijgt is een sobere plechtigheid: welkom, het jawoord, eventueel het wisselen van de ringen en een afsluiting. Wat je niet krijgt: een persoonlijke toespraak, een keuze in trouwambtenaar, een keuze in locatie, muziek, en meestal ook geen ruimte voor meer dan een handvol gasten. Veel gemeenten stellen bovendien als voorwaarde dat minstens één van jullie in die gemeente woont, en de wachtlijst loopt op populaire momenten maanden vooruit.

Voor wie werkt dit? Vooral voor stellen die het juridische moment bewust loskoppelen van het feest. Je trouwt op een dinsdagochtend met twee getuigen, en drie weken later geef je een feest met een eigen ceremoniespreker die geen enkele wettelijke rol heeft maar wel het verhaal vertelt dat jullie willen horen. Die constructie scheelt de volledige leges en geeft je meer vrijheid in de invulling dan een gemeentelijke ceremonie ooit kan bieden.

De posten die erbij komen

Naast de leges lopen er nog een paar kleinere bedragen mee die zelden in een overzicht staan. Bij elkaar tikken ze makkelijk een paar honderd euro aan.

Het trouwboekje is niet verplicht. Het is een herinneringsdocument zonder juridische waarde: jullie huwelijk staat na de voltrekking gewoon in de registers van de burgerlijke stand. Wil je later alsnog een boekje, dan kan dat in de meeste gemeenten achteraf worden aangevraagd.

De trouwambtenaar voor één dag is de post die het vaakst wordt vergeten. Laat je een vriend of familielid jullie huwelijk voltrekken, dan benoemt de gemeente die persoon speciaal voor jullie dag, en daar rekent ze leges voor. Is diegene nog nergens beëdigd, dan volgt bovendien een beëdiging bij de rechtbank. Dat traject kost tijd, dus vraag het minstens drie maanden van tevoren aan.

De aanwijzing van een eigen locatie is de grootste verrassingspost. Trouw je op een plek die niet permanent is aangewezen als „huis der gemeente”, bijvoorbeeld in de tuin bij familie of in een schuur op een landgoed, dan moet de gemeente die locatie eenmalig aanwijzen. Bij de meeste professionele trouwlocaties is dat al geregeld, dus vraag het na vóórdat je de datum vastlegt.

Geregistreerd partnerschap: dezelfde leges

Voor het sluiten van een geregistreerd partnerschap rekenen gemeenten in vrijwel alle gevallen precies dezelfde leges als voor een huwelijk, met dezelfde staffel per dag van de week. Ook de kosteloze variant bestaat er. Het verschil in kosten ontstaat pas als je er ooit weer uit wilt: een geregistreerd partnerschap zonder kinderen onder de achttien kun je via de notaris beëindigen, waar een scheiding altijd via de rechter loopt. Meer daarover in het artikel over geregistreerd partnerschap.

Wanneer betaal je, en wat als het niet doorgaat

De meeste gemeenten factureren de leges kort na de melding voorgenomen huwelijk, dus ruim voor de trouwdag. Sommige laten je direct online afrekenen op het moment dat je de datum reserveert. In beide gevallen is het geld weg voordat de rest van je bruiloft betaald moet worden, wat handig is voor je liquiditeit maar makkelijk over het hoofd te zien in een budget dat op de trouwmaand is gericht.

Gaat het niet door, dan krijg je de leges lang niet altijd volledig terug. Veel gemeenten houden administratiekosten in, en na een bepaalde termijn voor de trouwdatum betalen sommige helemaal niets meer terug. Verzet je de datum in plaats van te annuleren, dan is de kans op behoud van het bedrag een stuk groter. Vraag het beleid na op het moment dat je reserveert, niet op het moment dat je het nodig hebt.

Zo houd je de gemeentekosten in beeld

Het praktische probleem met deze post is niet de hoogte maar het moment. De leges vallen buiten de offertes van je locatie, cateraar en fotograaf, ze worden vroeg gefactureerd en ze staan in geen enkel standaard budgetsjabloon. Zet ze daarom bij de eerste versie van je begroting al apart neer, met de vermoedelijke betaaldatum erbij.

In trwn zet je de leges, het trouwboekje en een eventuele aanwijzing van de locatie als losse posten in het budget, met de gemeente als leverancier en de betaaldatum in de planning. Zo zie je in één overzicht wat er in welke maand van je rekening gaat, in plaats van pas bij de factuur. Wat je totale bruiloft kost staat in het kostenoverzicht per onderdeel.

Veelgestelde vragen

Wat kost trouwen bij de gemeente in 2026?

Gemiddeld 498 euro voor een ceremonie van maandag tot en met donderdag, 517 euro op vrijdag, 813 euro op zaterdag en 978 euro op zondag. Dat zijn landelijke gemiddelden voor een uitgebreide ceremonie; per gemeente kan het bedrag honderden euro’s hoger of lager liggen. De kosteloze ceremonie op een vast tijdstip is in elke gemeente gratis.

Kun je echt gratis trouwen bij de gemeente?

Ja. Gemeenten met meer dan 10.000 inwoners zijn wettelijk verplicht minimaal twee momenten per week aan te wijzen waarop je kosteloos kunt trouwen. In de praktijk is dat vaak maandagochtend rond negen uur in een spreekkamer van het gemeentehuis. Je krijgt een sobere plechtigheid zonder persoonlijke toespraak, met een beperkt aantal gasten en zonder keuze in trouwambtenaar of locatie.

Waarom verschillen de leges zo sterk per gemeente?

Elke gemeente stelt zijn eigen legesverordening vast en mag daarin maximaal kostendekkend rekenen. Grote gemeenten met veel personeel en een monumentaal stadhuis rekenen doorgaans meer dan kleine gemeenten. Daarnaast maakt elke gemeente een eigen keuze in hoeveel de duurdere momenten de goedkopere subsidiëren, waardoor het verschil tussen dinsdagochtend en zaterdagmiddag in de ene gemeente 300 euro is en in de andere 800.

Wat kost een trouwboekje?

Meestal 30 tot 40 euro. Het trouwboekje is niet verplicht: het is een herinneringsdocument, geen juridisch bewijs. Jullie huwelijk staat na de voltrekking in de registers van de burgerlijke stand en daar kun je altijd een uittreksel van opvragen. Wil je later toch een boekje, dan kan dat in de meeste gemeenten ook achteraf nog worden aangevraagd.

Betaal je extra als je op een eigen locatie trouwt?

Vrijwel altijd. De gemeente moet die locatie voor jullie trouwdag aanwijzen als „huis der gemeente” en brengt daar aparte leges voor in rekening. Trouw je op een locatie die al permanent is aangewezen, wat bij de meeste professionele trouwlocaties het geval is, dan vervalt die post. Vraag het na bij de locatie voordat je de datum vastlegt, want het scheelt soms een paar honderd euro.

Wanneer betaal je de leges aan de gemeente?

Meestal kort na de melding voorgenomen huwelijk, dus ruim voor de trouwdag zelf. Sommige gemeenten sturen een factuur, andere laten je direct online afrekenen bij het reserveren van de datum. Annuleer je later, dan krijg je de leges lang niet altijd volledig terug: veel gemeenten houden administratiekosten in of betalen na een bepaalde termijn niets meer terug.