Geregistreerd partnerschap: kosten en verschil met trouwen

Een geregistreerd partnerschap kost bij de gemeente hetzelfde als een huwelijk: gemiddeld rond de 498 euro doordeweeks en 978 euro op zondag, met dezelfde kosteloze variant. Het idee dat een partnerschap „de goedkope versie” is, klopt dus niet bij het sluiten. Het verschil in kosten ontstaat pas als je er ooit weer uit wilt.

Juridisch liggen de twee vormen dicht bij elkaar: dezelfde regels rond vermogen, alimentatie en ouderschap. De Rijksoverheid noemt drie echte verschillen, en die staan hieronder, samen met wat elk van beide kost, van sluiten tot beëindigen.

Wat het kost bij de gemeente

Voor het sluiten van een geregistreerd partnerschap hanteren gemeenten in vrijwel alle gevallen dezelfde legesverordening als voor een huwelijk, met dezelfde staffel per dag van de week. Landelijke gemiddelden voor 2026:

De spreiding tussen gemeenten is groot: dezelfde zaterdag kan in de ene gemeente 500 euro kosten en in de buurgemeente 1.100. Omdat je in heel Nederland een partnerschap mag sluiten, is dat net als bij een huwelijk een echte budgetknop. Kijk voor de precieze tarieven in de legesverordening van de gemeente waar jullie het sluiten. Een volledig overzicht van de bijkomende posten, van trouwboekje tot het aanwijzen van een eigen locatie, staat in het artikel over de kosten van trouwen bij de gemeente.

De drie verschillen met trouwen

De Rijksoverheid noemt precies drie punten waarop huwelijk en geregistreerd partnerschap van elkaar verschillen.

Alles wat er níet in die tabel staat, is dus gelijk. Vermogen, erfrecht, alimentatie, pensioenverdeling, de gevolgen voor de belastingaangifte: op al die punten worden de twee vormen hetzelfde behandeld. Ook het ouderschap is gelijkgetrokken, en de melding, getuigen en termijnen bij de gemeente zijn identiek.

Beëindigen: hier zit het echte kostenverschil

Een huwelijk beëindig je altijd via de rechter. Dat betekent een verzoekschrift, en daarvoor is een advocaat verplicht. Er komt griffierecht bij, en als jullie er samen niet uitkomen, lopen de advocaatkosten op naarmate de procedure langer duurt.

Een geregistreerd partnerschap zonder kinderen onder de achttien kan zonder rechter. Jullie sluiten samen een beëindigingsovereenkomst, die door een notaris of advocaat wordt opgesteld en ondertekend, en die wordt vervolgens ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Geen rechter, geen verplichte advocaat, en een aanzienlijk lagere rekening.

Hebben jullie wel kinderen onder de achttien, dan vervalt dat voordeel volledig: dan loopt de beëindiging via de rechter, inclusief ouderschapsplan, precies zoals bij een echtscheiding. Voor stellen die kinderen willen of al hebben, is dit dus geen argument om voor een partnerschap te kiezen.

Waarom stellen voor een partnerschap kiezen

In de praktijk komen drie motieven het vaakst terug. Het eerste is levensbeschouwelijk of persoonlijk: er zijn mensen voor wie het woord „huwelijk” een lading heeft die zij er niet bij willen, terwijl ze de juridische bescherming wel willen. Het tweede is de eenvoudiger uitgang zonder kinderen. Het derde is de afwezigheid van het jawoord, wat voor sommigen precies het moment is waar ze tegenop zien.

Wat zelden een goede reden is: geld. Bij het sluiten scheelt het niets, en het beëindigingsvoordeel verdwijnt zodra er jonge kinderen zijn. Wie puur op kosten kiest, kiest op een verschil dat er waarschijnlijk niet zal zijn.

Eén praktisch punt om mee te nemen: het geregistreerd partnerschap is een Nederlandse rechtsfiguur die niet in elk land op dezelfde manier wordt erkend als een huwelijk. Ga je in het buitenland wonen of werken, of heeft een van jullie een niet-Nederlandse nationaliteit, laat dan vooraf uitzoeken hoe het daar wordt behandeld. Een notaris kan daarop adviseren.

De ceremonie: net zo groot als je wilt

Het hardnekkigste misverstand is dat een geregistreerd partnerschap alleen aan een balie kan worden gesloten. Dat is niet zo. Je kunt precies dezelfde trouwzalen en externe locaties gebruiken, dezelfde ambtenaar, dezelfde ruimte voor toespraken, muziek en het wisselen van ringen. Ook een trouwambtenaar voor één dag kan een partnerschap sluiten.

Het enige wettelijke verschil in de plechtigheid is dat het jawoord niet hoeft. Veel stellen spreken het toch uit, of vervangen het door een eigen belofte, simpelweg omdat het voor de gasten het herkenbare moment is waar de hele ceremonie naartoe werkt. Hoe zo’n ceremonie is opgebouwd staat in het artikel over de trouwceremonie.

De rest van de dag verschilt in niets van een bruiloft. Gastenlijst, uitnodigingen, catering, fotograaf, tafelindeling en draaiboek: alles wat op deze site over bruiloften staat, geldt onverkort. Ook de kosten van de dag zelf zijn hetzelfde.

Omzetten naar een huwelijk

Wie later alsnog wil trouwen, laat het partnerschap bij de gemeente omzetten in een huwelijk. Daar komt geen rechter aan te pas en het is administratief geregeld; de gemeente rekent er leges voor die doorgaans een stuk lager liggen dan een volledige voltrekking. Wil je er een ceremonie bij, dan betaal je het normale tarief voor het gekozen moment.

Andersom kan niet: een huwelijk laat zich niet omzetten in een geregistreerd partnerschap. Die route is in 2009 afgeschaft.

Plan hem als een bruiloft

Omdat de dag zelf niet verschilt, plan je hem ook precies zo. In trwn maak je de gastenlijst, verstuur je de uitnodiging met RSVP, houd je het budget bij inclusief de gemeenteleges en bouw je het draaiboek voor de dag. Dat de akte een andere naam heeft, verandert daar niets aan.

Veelgestelde vragen

Wat kost een geregistreerd partnerschap?

Vrijwel altijd hetzelfde als een huwelijk in dezelfde gemeente, met dezelfde staffel per dag van de week. Landelijk gemiddeld komt dat in 2026 neer op ongeveer 498 euro van maandag tot en met donderdag, 517 euro op vrijdag, 813 euro op zaterdag en 978 euro op zondag. Ook de kosteloze variant bestaat: gemeenten met meer dan 10.000 inwoners moeten die minimaal twee keer per week aanbieden.

Wat is het verschil tussen trouwen en een geregistreerd partnerschap?

De Rijksoverheid noemt drie verschillen. Bij een huwelijk geef je elkaar het jawoord, bij een geregistreerd partnerschap hoeft dat niet. Een huwelijk beëindig je altijd via de rechter, een geregistreerd partnerschap alleen als je kinderen onder de achttien hebt; zonder die kinderen kan het via de notaris. En scheiding van tafel en bed is bij een huwelijk wel mogelijk en bij een geregistreerd partnerschap niet.

Is een geregistreerd partnerschap goedkoper dan trouwen?

Bij het sluiten niet: de leges zijn in vrijwel elke gemeente gelijk. Het verschil ontstaat pas bij beëindiging. Heb je geen kinderen onder de achttien, dan kan een geregistreerd partnerschap via een overeenkomst bij de notaris worden beëindigd, zonder rechter en zonder verplichte advocaat. Dat scheelt in de praktijk een aanzienlijk bedrag ten opzichte van een echtscheidingsprocedure.

Heb je getuigen nodig bij een geregistreerd partnerschap?

Ja, dezelfde als bij een huwelijk: minimaal twee en maximaal vier, allemaal achttien jaar of ouder en met een geldig identiteitsbewijs. Je geeft ze op bij de melding, die net als bij een huwelijk minimaal twee weken vooraf moet worden gedaan en maximaal een jaar geldig is.

Kun je een geregistreerd partnerschap omzetten in een huwelijk?

Ja. Je laat het partnerschap bij de gemeente omzetten in een huwelijk; er komt geen rechter aan te pas. De gemeente rekent daar leges voor, meestal een stuk lager dan een volledige huwelijksvoltrekking omdat het administratief is. Wil je er een ceremonie bij, dan geldt het normale tarief voor het gekozen moment.

Kun je een geregistreerd partnerschap net zo uitgebreid vieren?

Ja. De ceremonie mag precies zo lang en zo persoonlijk zijn als bij een huwelijk: dezelfde locaties, dezelfde trouwambtenaren, dezelfde ruimte voor toespraken en muziek. Het enige dat wettelijk anders is, is dat het jawoord niet hoeft. Veel stellen spreken het toch uit, omdat het voor de gasten het herkenbare moment is.