Ik ga trouwen: wat moet ik regelen? De 12 stappen op een rij

Jullie gaan trouwen. Na de eerste dagen van blijdschap komt de vraag die iedereen stelt: wat moet ik nu eigenlijk allemaal regelen? Het antwoord bestaat uit twee lijsten die vaak door elkaar lopen: wat er moet gebeuren om getrouwd te zíjn, en wat er moet gebeuren om er een dag van te maken. Hieronder staan beide, in de volgorde waarin je ze tegenkomt. De tijdlijn per maand staat in onze bruiloft checklist; dit artikel gaat over wát je regelt en waarom.

Eerst: mogen jullie trouwen?

Vrijwel altijd wel, maar de gemeente controleert het. In Nederland kun je trouwen als jullie allebei achttien jaar of ouder zijn, niet al getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben met iemand anders, geen ouder en kind, grootouder en kleinkind of broer en zus van elkaar zijn, en niet onder curatele staan. Sta je onder curatele, dan is toestemming van de curator of de rechter nodig. Neven en nichten mogen wel met elkaar trouwen. Nationaliteit maakt niet uit; woont een van jullie in het buitenland, dan is er wel wat extra papierwerk.

De twaalf stappen

1. Kies de vorm: huwelijk of geregistreerd partnerschap

Juridisch zijn ze bijna gelijk; de verschillen zitten in het jawoord, het beëindigen en de erkenning in het buitenland. Wil je vooral samenwonen met afspraken op papier, dan is een samenlevingscontract een derde optie. Het overzicht van alle drie staat in trouwen, geregistreerd partnerschap of samenlevingscontract. Een kerkelijk huwelijk is mogelijk, maar altijd pas ná het burgerlijk huwelijk.

2. Prik een datum en een budget

Datum en budget bepalen alles wat daarna komt: welke locaties kunnen, wat de gemeente rekent en hoeveel gasten er passen. Een zaterdag in mei tot september is het duurst en het eerst vol; een doordeweekse dag scheelt bij de gemeente honderden euro’s en bij de locatie vaak nog meer. Wat een bruiloft gemiddeld kost en hoe je het verdeelt, staat in wat kost een bruiloft en budget bruiloft verdelen.

3. Kies de gemeente en de trouwlocatie

Je hoeft niet te trouwen in de gemeente waar je woont. Je trouwt in de gemeente waar de ceremonie plaatsvindt: het gemeentehuis, een vaste trouwlocatie of een eigen locatie die de gemeente voor die dag aanwijst. Elke gemeente heeft eigen regels en eigen tarieven, van kosteloos op een vast moment tot bijna duizend euro op zondag. Kijk dus eerst welke gemeente, en dan welke locatie.

4. Doe de melding voorgenomen huwelijk

Dit heette vroeger ondertrouw. Jullie melden bij de gemeente dat jullie gaan trouwen, minimaal twee weken en maximaal een jaar voor de trouwdatum. Daarbij lever je identiteitsbewijzen en de gegevens van de getuigen aan. Hoe dat gaat en wat je meeneemt, staat in ondertrouw: wat het is, wanneer en wat het kost.

5. Vraag jullie getuigen

Minimaal twee, maximaal vier, allemaal achttien jaar of ouder. Ze tekenen de akte en zijn vaak ook de mensen met een rol op de dag zelf. Wie je vraagt en hoe je ze verdeelt, staat in hoeveel getuigen heb je nodig.

6. Kies de trouwambtenaar

De gemeente wijst een ambtenaar toe, of jullie kiezen er zelf een uit het bestand. Wil je dat een vriend of familielid jullie trouwt, dan kan die voor één dag beëdigd worden. Dat kost tijd, dus regel het vroeg: zie trouwambtenaar voor één dag.

7. Beslis over de notaris

Trouwen kan zonder notaris. Maar heeft een van jullie een bedrijf, brengen jullie ongelijk vermogen mee, kochten jullie al samen een huis of zijn er kinderen uit een eerdere relatie, dan laat je huwelijkse voorwaarden en meestal ook een testament opstellen vóór de trouwdag. Wanneer dat speelt en wat het kost staat in trouwen en de notaris.

8. Regel de feestlocatie en de catering

Dit is de grootste post op het budget en de leverancier die als eerste vol zit. Locatie en catering samen zijn ongeveer de helft van wat een bruiloft kost. Kijk of de ceremonie op dezelfde plek kan, dat scheelt vervoer en tijd. Waar je op let staat in trouwlocatie kiezen.

9. Maak de gastenlijst en nodig uit

De gastenlijst bepaalt de locatie, de catering en dus het budget, dus maak hem vroeg. Uitnodigingen gaan drie tot vier maanden vooraf de deur uit, met een RSVP-datum zes weken voor de bruiloft. Dieetwensen, adressen en wie er wel en niet komt houd je op één plek bij; zie gastenlijst maken.

10. Boek de overige leveranciers

Fotograaf, muziek, bloemen, kleding, taart en eventueel vervoer. Fotograaf en dj zijn na de locatie het eerst vol; kleding heeft de langste levertijd. Wat elk onderdeel ongeveer kost, staat per leverancier op ons blog, van de fotograaf tot de dj.

11. Vul de dag in

De ceremonie zelf, met of zonder eigen geloften; het programma van borrel tot laatste dans; wie welke rol heeft; en een draaiboek waarin het allemaal op tijd staat. Dit is het deel waar de meeste tijd in gaat zitten en waar een ceremoniemeester het verschil maakt. Begin met het draaiboek.

12. Regel wat er ná de trouwdag komt

Hier wordt het vaakst iets vergeten. Na de bruiloft is er nog een korte lijst, waarvan het meeste gelukkig vanzelf gaat:

Hoe het naamgebruik precies werkt, staat in achternaam na het trouwen.

Welke stappen kun je overslaan?

Alleen stap 1, 3, 4, 5 en 6 zijn verplicht om getrouwd te zijn. Wie kiest voor een kosteloze ceremonie op het gemeentehuis, met vier getuigen en zonder feest, is in een halfuur klaar en betaalt niets. Hoe dat eruitziet lees je in alleen voor de wet trouwen. Alles daarna, van locatie tot bedankjes, is een keuze, en de omvang van die keuze bepalen jullie zelf.

In welke volgorde?

De volgorde hierboven is de volgorde van afhankelijkheid: je kunt geen locatie kiezen zonder datum en budget, geen catering zonder gastenlijst, geen draaiboek zonder leveranciers. In tijd verspreid ziet dat er zo uit:

Twaalf stappen, verspreid over een jaar, met tientallen kleine deadlines ertussen. De meeste stellen beginnen met een spreadsheet en een groepsapp, en lopen ergens rond maand vier vast in versies en losse briefjes. In trwn staan al deze stappen als taken op één tijdlijn, met gastenlijst, leveranciers en draaiboek op dezelfde plek. Dan is de vraag “wat moeten we nog regelen” op elk moment in één blik beantwoord.

Veelgestelde vragen

Wat moet je regelen om te trouwen in Nederland?

Het wettelijke minimum bestaat uit vijf stappen: kiezen tussen huwelijk en geregistreerd partnerschap, een gemeente en trouwlocatie kiezen, de melding voorgenomen huwelijk doen (minimaal twee weken en maximaal een jaar vooraf), twee tot vier meerderjarige getuigen opgeven en een trouwambtenaar. Alles daarna, van notaris tot feest, is een keuze.

Hoe oud moet je zijn om te trouwen?

Achttien jaar of ouder, voor allebei. Sinds 2015 zijn daar geen uitzonderingen meer op. Een huwelijk dat in het buitenland is gesloten met iemand onder de achttien, wordt in Nederland pas erkend als beide partners achttien zijn.

Moet je trouwen in de gemeente waar je woont?

Nee. Je trouwt in de gemeente waar de ceremonie plaatsvindt, en dat mag elke gemeente in Nederland zijn. De melding voorgenomen huwelijk doe je bij die gemeente. Elke gemeente heeft wel eigen tarieven, trouwlocaties en regels voor trouwen op een eigen locatie.

Hoe lang van tevoren moet je beginnen met regelen?

Voor alleen het wettelijke deel is een maand genoeg: de melding moet minimaal twee weken vooraf, en de kosteloze ceremonie heeft in grote gemeenten wel een wachttijd van enkele maanden. Voor een bruiloft met feest rekenen de meeste stellen twaalf tot negen maanden, vooral omdat locaties, fotografen en dj’s voor zaterdagen in het seizoen zo ver vooruit vol zitten.

Wat moet je na de bruiloft nog regelen?

De gemeente schrijft het huwelijk in de Basisregistratie Personen; Belastingdienst en pensioenfonds horen het daarvan. Zelf regel je het naamgebruik als je de naam van je partner wilt gebruiken, het aanpassen van verzekeringen, het informeren van hypotheekverstrekker, bank en werkgever, en eventueel een nieuw paspoort of rijbewijs met de partnernaam.

Kun je kerkelijk trouwen zonder burgerlijk huwelijk?

Nee. In Nederland mag een kerkelijke inzegening pas plaatsvinden nadat het burgerlijk huwelijk bij de gemeente is gesloten. Veel stellen doen beide op dezelfde dag, eerst op het gemeentehuis of de trouwlocatie en daarna in de kerk.